Demka
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De Demka staalfabrieken in de voormalige gemeente Zuilen waren in een belangrijk deel van de 20e eeuw een van de grootste werkgevers van Utrecht en omgeving.
Inhoud |
[bewerk] Geschiedenis
In 1851 is in het Groningse Hoogezand-Sappemeer IJzergieterij Ten Oever, Koning & Co gesticht. In 1882 treedt J.M. de Muinck Keizer als firmant toe. Onder zijn leiding wordt voor het eerst in Nederland gietstaal geproduceerd. In 1913 verhuist het bedrijf naar Zuilen. De officiële naam is vanaf dat moment de Nederlandsche Staalfabrieken v/h J.M. de Muinck Keizer; afgekort als d.M.K. of in spreektaal Demka. In 1964 wordt de Demka overgenomen door Hoogovens (nu Corus). In 1966 wordt het bedrijf nog gereorganiseerd maar de machines zijn oud en de staalindustrie in Europa moet minder produceren. In 1983 valt definitief het doek.
[bewerk] Arbeiders
Aanvankelijk produceert het bedrijf staaldraad en staalgietwerk. De grote vraag naar werknemers zorgt voor dorpsuitbreiding en daarmee het ontstaan van Nieuw Zuilen. Na de Tweede Wereldoorlog breidt het bedrijf uit met een smederij en een smelterij voor speciaal-staal. Voor het veelal ongeschoolde, vuile en zware werk wordt in de jaren vijftig gebruik gemaakt van Polen, Duitsers, Luxemburgers en Hongaren. In de jaren zestig zoekt men het nog verder weg en worden Joegoslaven, Grieken, Spanjaarden, Marokkanen en Turken aangetrokken. Deze gastarbeiders worden veelal ondergebracht in pensions.
[bewerk] Sluiting
De reorganisatie in 1966 (elfhonderd ontslagen) en de sluiting in 1983 was een drama voor de betrokkenen maar achteraf was het beter dat de zeer vervuilende staalfabrieken gesloten werden. Het complex hoorde niet meer thuis in een woonwijk; de bestrating en de huizen van de aangrenzende Amsterdamsestraatweg hadden de kleur van verroest ijzer.
[bewerk] Spoorbrug
De Demka spoorbrug over het nabij gelegen Amsterdam-Rijnkanaal is naar de staalfabrieken vernoemd.
